سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
685
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
به متعدد بودن وصىّ به طور مستقل نظر داشته باشد ، حاكم شرع يك نفر را بجاى او معيّن مىكند و اگر هر دو بميرند يا از شرايط بيفتند ، حاكم شرع دو نفر ديگر را معيّن مىكند ، ولى اگر متعدّد بودن وصىّ به طور مستقل در نظر وصيّت كننده نبوده ، بلكه مثلًا به خاطر متعدّد بودن فرزندان خود براى جلوگيرى از نزاع و دشمنى همه را وصىّ قرار داده باشد ، با مرگ يكى يا از شرايط افتادن وى ، شخص ديگرى به جاى وى جايگزين نمىشود . مسأله 2716 اگر وصىّ نتواند به تنهايى كارهاى ميّت را انجام دهد ( 1 ) ، حاكم شرع ( 2 ) براى كمك او يك نفر ديگر را معين مىكند . ) * ( 1 ) سيستانى : هر چند با وكيل گرفتن يا اجاره كردن ديگرى . . فاضل ، مكارم : و نتواند براى خود كمك بگيرد . . ( 2 ) فاضل : مجتهد جامع الشرايط . . مسأله 2717 اگر مقدارى از مال ميّت در دست وصىّ تلف شود ، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى كرده و يا تعدّى نموده ( 1 ) مثلًا ميّت وصيّت كرده است كه فلان مقدار به فقراى فلان شهر بده و او مال را به شهر ديگر برده و در راه از بين رفته ضامن است ( 2 ) و اگر كوتاهى نكرده و تعدّى هم ننموده ضامن نيست . ) * ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى و تعدّى نكرده ضامن نيست و اگر كوتاهى كرده و يا تعدّى نموده . . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى ، فاضل : بلكه اگر در بين راه هم تلف نشود و به فقراى شهرى دهد كه مورد وصيّت نبوده ، ضامن است ( فاضل : امّا چنانچه كوتاهى نكرده و تعدّى هم ننموده ، ضامن نيست ) . مكارم : مسأله هرگاه همه يا قسمتى از مال ميّت در دست وصىّ تلف شود ، چنانچه او در نگهدارى آن كوتاهى نكرده و بر خلاف دستور ميّت رفتار ننموده ، ضامن نيست و الَّا ضامن است . مسأله 2718 هرگاه انسان كسى را وصىّ كند و بگويد كه اگر آن كس بميرد فلان وصىّ باشد ، بعد از آن كه وصىّ اوّل مرد ، وصىّ دوم بايد كارهاى ميّت را انجام دهد ( 1 ) ) * ( 1 ) سيستانى : وصىّ دوم بايد به وصيّت عمل نمايد . مسأله 2719 حجى كه بر ميّت واجب است ( 1 ) و بدهكارى و حقوقى را كه مثل خمس و زكات و مظالم ، ادا كردن آنها واجب مىباشد ، بايد از اصل مال ميّت بدهند ، اگر چه ميّت براى آنها وصيّت نكرده باشد ( 2 ) ) * ( 1 ) سيستانى : حجى كه بر ميّت با استطاعت واجب شده است . . ( 2 ) سيستانى : و امّا كفارات و نذرها و از جمله حجّ نذرى با وصيّت از ثلث ادا مىشود . فاضل : مسأله امور مالى واجبى كه بر عهدهء متوفّى است اعمّ از حقّ النّاس و حقّ الله از اصل مال ميّت بر داشته مىشود . حجّ واجب و خمس و زكات و كفّارهء روزه يا نذر از واجبات مالى محسوب مىشود و حقّ الله است و از اصل مال كسر مىشود و بدهكارى و ردّ مظالم ، حقّ النّاس است و از اصل مال